Cơ quan quản lý muốn phát triển các sản phẩm huy động vốn cho hạ tầng, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh, đồng thời nâng chuẩn quản trị để thu hút nhà đầu tư quốc tế.
Tại Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) diễn ra chiều 22/09 ở Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cho biết cơ quan này sẽ rà soát, hoàn thiện quy định về hoạt động của công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư, hướng tới mở rộng các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư.
Định hướng được đưa ra sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và bắt đầu gia nhập hệ thống chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE GEIS. Ngành quỹ được kỳ vọng thu hút thêm vốn quốc tế, nhất là nguồn tiền đầu tư dài hạn từ các định chế tài chính lớn.
Theo bà Phương, khi thị trường chứng khoán kết nối sâu hơn với quốc tế, các công ty quản lý quỹ cũng phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về quản trị, quản lý danh mục, kiểm soát rủi ro và minh bạch thông tin.
"Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng", Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.
Trong các định hướng sắp tới, UBCKNN muốn phát triển thêm những sản phẩm quỹ phù hợp với nhu cầu tích lũy của người dân và nhu cầu vốn của nền kinh tế. Các sản phẩm có thể đưa dòng tiền đầu tư vào hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh sẽ được nghiên cứu, mở rộng.
Cơ quan quản lý cũng đặt mục tiêu tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và chuyên nghiệp, hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, có khả năng cung cấp vốn dài hạn cho thị trường.
Với các công ty quản lý quỹ, yêu cầu tập trung vào năng lực phân tích, quản lý danh mục, ứng dụng công nghệ và phát triển nhân sự. UBCKNN sẽ tăng cường giám sát dựa trên rủi ro, đặc biệt ở hoạt động định giá tài sản, quản lý thanh khoản, xung đột lợi ích và quản lý tài sản của nhà đầu tư. Những hành vi vi phạm sẽ bị xử lý để củng cố kỷ luật thị trường.
Quỹ nội có cơ hội tiếp cận thêm vốn ngoại
Theo lộ trình của FTSE Russell, quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào hệ thống FTSE GEIS được thực hiện qua 4 đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Tại VFA 2026, lãnh đạo FiinGroup dẫn ước tính của FTSE Russell rằng dòng vốn ngoại vào Việt Nam sau nâng hạng có thể đạt khoảng 6 tỷ USD. Tuy nhiên, quy mô vốn thực tế có thể khác nhau đáng kể giữa các thị trường.
Tài liệu của FiinGroup dẫn trường hợp Saudi Arabia với dòng vốn khoảng 27-43 tỷ USD, còn Kuwait ở mức 3-6 tỷ USD.
Đối với Việt Nam, FiinGroup cho rằng các công ty quản lý quỹ trong nước có cơ hội tiếp cận thêm dòng vốn chủ động và vốn từ nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Đây là những nguồn tiền có thể giúp ngành gia tăng tài sản quản lý dài hạn.
Đại diện FiinGroup xác định dòng vốn quốc tế sau nâng hạng là một trong 3 xu hướng có thể định hình giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành quản lý quỹ, bên cạnh đổi mới sản phẩm và số hóa hoạt động phân phối.
UBCKNN cho biết sẽ duy trì các tiêu chí nâng hạng, tăng cường đối thoại và tạo thuận lợi để các tổ chức tài chính nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam.
Cơ hội thu hút vốn cũng gắn với khả năng mở rộng tệp khách hàng trong nước. Tại sự kiện, ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho biết một bộ phận lớn khách hàng hiện chưa biết đến chứng chỉ quỹ hoặc các sản phẩm đầu tư có cấu trúc phức tạp.
Theo ông, việc phổ biến kiến thức tài chính cần đi vào nhu cầu cụ thể của từng khách hàng để họ hiểu sản phẩm và lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.
FIDT mong muốn trong 12-18 tháng tới có thể hình thành khung pháp lý dành cho ngành quản lý gia sản, bao gồm các quy định về tư vấn, quản lý tài sản cho khách hàng và tiêu chuẩn năng lực của người hành nghề.
Doanh nghiệp cho biết đã tiếp xúc với chứng chỉ hoạch định tài chính quốc tế (CFP) và được lựa chọn làm đơn vị phối hợp đưa chứng chỉ này vào Việt Nam. FIDT đề xuất cơ quan quản lý cùng tham gia xây dựng chuẩn nghề nghiệp, trong đó có chứng chỉ dành cho người làm quản lý gia sản.
Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cũng cho rằng nhà đầu tư cần những công cụ tham chiếu khách quan, minh bạch để đánh giá và lựa chọn quỹ đầu tư.
Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam được xây dựng trên nền tảng dữ liệu, phương pháp đánh giá chuẩn hóa và quy trình độc lập, hướng tới nâng cao tính minh bạch của ngành.
UBCKNN sẽ phối hợp với các sở giao dịch chứng khoán, VSDC, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hiệp hội và cơ quan báo chí để phổ biến kiến thức về sản phẩm quỹ tới nhà đầu tư.
Theo số liệu đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng tài sản do các quỹ đầu tư quản lý đạt khoảng 93 ngàn tỷ đồng. Tính cả danh mục ủy thác đầu tư, quy mô tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846 ngàn tỷ đồng, tương đương 32.5 tỷ USD.
Trong 10 năm qua, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Ngành đang hướng tới mục tiêu đưa tổng tài sản ròng (NAV) của các quỹ đầu tư chứng khoán lên mức 5% GDP vào năm 2030.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
FILI
