Thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 17% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ quy mô kim ngạch hàng hóa chịu thuế mở rộng và các biện pháp siết chặt quản lý, thu hồi nợ thuế của cơ quan Hải quan.
Trong 8 tháng năm 2026, tổng số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 352,766 tỷ đồng, tăng 17% (tương ứng tăng 52,308 tỷ đồng) so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này giúp hoàn thành 78% dự toán 451,000 tỷ đồng và 68% chỉ tiêu phấn đấu 516,500 tỷ đồng. Động lực trực tiếp đến từ tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế đạt 128.12 tỷ USD, tăng 22%. Trong đó, kim ngạch nhập khẩu chịu thuế đạt 122.82 tỷ USD (tăng 23%), còn xuất khẩu chịu thuế đạt 5.30 tỷ USD (tăng 17%).
Về cơ cấu mặt hàng, nhóm nguyên liệu, máy móc, thiết bị và phụ tùng phục vụ sản xuất đạt 68.3 tỷ USD, chiếm 56% tổng kim ngạch nhập khẩu có thuế và tăng 23% so với cùng kỳ, làm tăng thu ngân sách 26,700 tỷ đồng.
Mặt hàng ô tô nguyên chiếc tiếp tục đóng góp lớn với lượng nhập khẩu 167,800 chiếc (tăng 22%), trị giá 3.9 tỷ USD (tăng 30%), kéo theo số thu tăng 7,470 tỷ đồng. Ở chiều xuất khẩu, lượng phân bón chịu thuế tăng 48%, trị giá tăng 107%, bổ sung 440 tỷ đồng cho ngân sách.
Dù lũy kế 8 tháng tăng trưởng, diễn biến thu tháng 8 lại sụt giảm do biến động từng nhóm hàng. Cụ thể, thu ngân sách tháng 8 đạt 39,820 tỷ đồng, giảm 12% (tương đương giảm 5,657 tỷ đồng) so với tháng trước do kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế giảm 9%. Sự suy giảm này xuất phát từ việc ô tô nguyên chiếc giảm 27% về trị giá (giảm thu 1,520 tỷ đồng), máy móc thiết bị giảm 9% về trị giá (giảm thu 715 tỷ đồng) và than giảm 25% về trị giá (giảm thu 560 tỷ đồng).
Nhằm củng cố nguồn thu những tháng cuối năm, cơ quan Hải quan đang đẩy mạnh siết chặt quản lý trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu, kiểm tra sau thông quan và thu hồi nợ. Tính đến ngày 31/07, tổng số nợ thuế ghi nhận 6,268 tỷ đồng, tăng 444 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Cục Hải quan đã ban hành danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá và rà soát hệ thống GTT02 nhằm xác định đúng nghĩa vụ thuế.
Đại diện Ban Nghiệp vụ thuế hải quan (Cục Hải quan) nhấn mạnh, nhiệm vụ những tháng cuối năm không chỉ là duy trì tốc độ tăng thu mà còn phải bám sát biến động của từng nhóm hàng, từng địa bàn và từng sắc thuế. Khi hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục chịu tác động từ giá hàng hóa, thị trường quốc tế và chính sách thương mại, việc nhận diện sớm những yếu tố ảnh hưởng đến nguồn thu sẽ có ý nghĩa quyết định trong bảo đảm thực hiện dự toán ngân sách năm 2026.
Thanh Trúc (Theo Thông tin Chính phủ)
FILI