Trong báo cáo ngày 05/05/2026 vừa qua, Moody's Ratings thay đổi xếp hạng triển vọng của 6 ngân hàng Việt Nam từ mức “Ổn định” sang “Tích cực” gồm: ACB, Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank và VPBank.
Hành động này diễn ra sau khi Moody's xác nhận xếp hạng Ba2 của Chính phủ Việt Nam và thay đổi triển vọng từ ổn định sang tích cực vào ngày 04/05/2026.
Moody’s cho biết quá trình số hóa nhanh hơn, đầu tư hạ tầng, nâng cao kỹ năng lao động và phát triển thị trường vốn đang giúp tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, qua đó hỗ trợ nền tảng tín dụng của hệ thống ngân hàng.
Xếp hạng tín nhiệm: "Thước đo niềm tin" của dòng vốn toàn cầu
Đánh giá về chuỗi sự kiện này, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) cho biết, việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm quốc gia có ý nghĩa rất lớn, không chỉ ở góc độ vĩ mô thông thường mà còn mang tính “lót đường thể chế và niềm tin” cho quá trình phát triển VIFC-HCMC trong giai đoạn tới.
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC)
Thực tế, đối với các định chế tài chính toàn cầu, đặc biệt là các quỹ đầu tư lớn, ngân hàng đầu tư quốc tế hay các tập đoàn quản lý tài sản hàng đầu thế giới, yếu tố họ quan tâm đầu tiên không phải là ưu đãi thuế hay chi phí rẻ, mà là mức độ ổn định và độ tin cậy của môi trường quốc gia. Xếp hạng tín nhiệm quốc gia chính là một “thước đo niềm tin” có tính toàn cầu. Khi Moody’s nâng triển vọng lên “Tích cực”, tổ chức này đã phát đi tín hiệu rằng xác suất cải thiện chất lượng điều hành kinh tế, năng lực trả nợ, sức chống chịu vĩ mô và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong trung hạn đang tốt lên.
Điều này đặc biệt quan trọng với VIFC-HCMC, bởi một trung tâm tài chính quốc tế không thể phát triển chỉ bằng cơ sở hạ tầng vật lý hay ưu đãi chính sách. Cốt lõi của trung tâm tài chính là niềm tin. Nhà đầu tư quốc tế sẽ đặt câu hỏi: Liệu dòng vốn của họ có được bảo vệ không? Môi trường pháp lý có ổn định không? Khả năng chuyển đổi ngoại tệ ra sao? Rủi ro quốc gia có giảm dần không? Và nền kinh tế lõi có đủ tiềm năng hấp thụ vốn hay không? Do vậy, việc Moody’s nâng triển vọng chính là một “tín hiệu xác nhận” từ bên ngoài rằng Việt Nam đang đi đúng hướng trong mắt cộng đồng tài chính quốc tế.
Ở góc độ thực tiễn hơn, khi nhận thức về rủi ro quốc gia giảm xuống, chi phí huy động vốn của Chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế cũng sẽ có xu hướng giảm theo. Đây là yếu tố quan trọng để VIFC-HCMC tạo được lợi thế về chi phí và hiệu quả luân chuyển vốn, từ đó làm bệ phóng phát triển các thị trường vốn quốc tế, tài chính xanh, tài chính hàng hải, tài chính hàng không hay các sản phẩm số hóa.
Ngoài ra, các "đại bàng" toàn cầu như quỹ hưu trí hay Quỹ tài sản quốc gia (Sovereign Wealth Funds - SWFs) thường có quy định nội bộ rất chặt chẽ. Có nhiều dòng vốn quy mô lớn hiện nay chưa thể chảy mạnh vào các thị trường cận biên, không phải vì họ không muốn, mà vì bị ràng buộc bởi các giới hạn về hạn mức rủi ro. Do đó, triển vọng tín nhiệm tích cực là bước đi quan trọng để Việt Nam tiếp cận các dòng vốn tổ chức dài hạn, ổn định và chi phí thấp.
"Đối với VIFC-HCMC, điều này giống như việc chúng ta đang xây một ‘sân bay tài chính quốc tế’, còn Moody’s đang giúp nâng chuẩn ‘đường băng tín nhiệm’ để những chiếc máy bay vốn lớn có thể hạ cánh. Nay, nhà đầu tư quốc tế đã bắt đầu nhìn Việt Nam như một điểm đến tài chính tiềm năng trong chuỗi dịch chuyển dòng vốn toàn cầu", PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân nhận định.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng “triển vọng tích cực” mới chỉ là bước khởi đầu, chưa phải đích đến cuối cùng. Điều quan trọng hơn là Việt Nam phải tận dụng “cửa sổ niềm tin” này để đẩy nhanh cải cách thể chế, hoàn thiện khung pháp lý cho VIFC-HCMC, xây dựng sandbox cho các sản phẩm tài chính thế hệ mới, nâng chuẩn minh bạch thị trường và tạo cơ chế bảo vệ nhà đầu tư theo chuẩn quốc tế. Nếu làm được điều đó, việc Moody’s nâng triển vọng hôm nay có thể trở thành một bước ngoặt quan trọng trong quá trình đưa VIFC-HCMC trở thành điểm trung chuyển vốn quốc tế mới của khu vực trong 5-10 năm tới.
Từ "điều kiện cần" đến tham vọng xây dựng trung tâm đổi mới thể chế
Theo PGS. Nguyễn Hữu Huân, việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm lên mức “Tích cực” mới chỉ là điều kiện cần. Muốn biến “niềm tin” thành dòng vốn thực sự chảy vào VIFC-HCMC, điều kiện đủ nằm ở tốc độ cải cách thể chế và khả năng tạo ra một môi trường pháp lý đủ linh hoạt, khác biệt và cạnh tranh.
Các dòng vốn quốc tế hiện nay không thiếu tiền, cái họ thiếu là “địa điểm đủ an toàn để triển khai các mô hình tài chính mới”. Do đó, nếu Việt Nam muốn VIFC-HCMC trở thành điểm đến toàn cầu, chiến lược cốt lõi phải là xây dựng một "Trung tâm đổi mới thể chế" (Regulatory Innovation Hub), với 3 nhóm cơ chế thử nghiệm (Sandbox) cần được ưu tiên triển khai nhanh chóng:
Thứ nhất, cuộc chơi bắt buộc với tài sản số và Tokenization. Xu hướng toàn cầu đang dịch chuyển rất mạnh sang các tài sản được token hóa, bao gồm trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản và các sản phẩm tài sản thực được số hóa trên blockchain (RWA). Sandbox tại VIFC-HCMC phải cho phép thử nghiệm có kiểm soát việc phát hành và giao dịch các tài sản số này, cũng như áp dụng stablecoin cho thanh toán xuyên biên giới hay huy động vốn qua blockchain cho startup và SMEs. Đây chính là các “nam châm hút vốn” của thế giới tài chính hiện đại.
Thứ hai, thị trường Offshore và bài toán tự do luân chuyển vốn. Nhà đầu tư quốc tế quan tâm nhất đến khả năng chuyển đổi vốn, cơ chế ngoại hối và khả năng rút vốn. Vì vậy, VIFC-HCMC cần một không gian pháp lý riêng biệt cho thị trường tài chính offshore theo mô hình cách ly (ring-fenced market). Nếu không giải quyết được bài toán tự do luân chuyển vốn, trung tâm sẽ rất khó thu hút các ngân hàng đầu tư hay quỹ đầu cơ. Hơn nữa, không gian này cần áp dụng chuẩn Thông luật (Common Law) để xử lý các giao dịch và tranh chấp quốc tế.
Thứ ba, "hệ điều hành tài chính" xuyên biên giới. Nhóm Sandbox dành cho Fintech thế hệ mới và hạ tầng số xuyên biên giới, bao gồm: thanh toán QR, định danh số, giám sát tuân thủ ứng dụng AI (AI-driven compliance), RegTech, SupTech, tài chính mở (Open Finance) và tài chính nhúng (embedded finance).
Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, điểm khác biệt của VIFC-HCMC không nên là xây thêm một khu tài chính, mà là kiến tạo một “hệ điều hành tài chính” (financial operating system) mới. Nghĩa là kết hợp AI, blockchain, dữ liệu lớn và hạ tầng số để giảm mạnh chi phí giao dịch, tăng tốc độ luân chuyển vốn và tự động hóa quản trị rủi ro theo thời gian thực.
Tốc độ và chiến lược Trung tâm tài chính chuyên biệt
Bên cạnh Sandbox, cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua hệ thống trọng tài độc lập và công nhận phán quyết quốc tế nhanh chóng là điều kiện tiên quyết để bảo vệ nhà đầu tư.
Đồng thời, VIFC-HCMC cần sớm hoàn thiện pháp lý cho các trụ cột chiến lược như tài chính hàng hải, tài chính hàng không, tài chính xanh và thị trường carbon. Khai thác lợi thế thực tế từ hệ thống cảng biển, logistics và nhu cầu chuyển đổi xanh, VIFC-HCMC hoàn toàn có thể vươn lên bằng chiến lược "trung tâm tài chính chuyên biệt" (niche financial center) thay vì đối đầu trực diện với các trung tâm truyền thống như Singapore hay Hong Kong.
Trong ván cờ tài chính quốc tế, yếu tố quan trọng nhất là tốc độ. "Trong tài chính quốc tế, dòng vốn luôn đi trước và luật pháp thường đi sau. Nếu cải cách quá chậm, cơ hội sẽ chuyển sang các trung tâm khác trong khu vực. Nhưng nếu Việt Nam tận dụng được giai đoạn hiện nay để tạo ra một Sandbox đủ mở, đủ an toàn và đủ đột phá, thì VIFC-HCMC có thể trở thành nơi đón đầu làn sóng tài chính thế hệ mới của châu Á trong 10-20 năm tới", ông Huân khẳng định.
Cát Lam
.webp)
.webp)