Xung đột ở Iran gây gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử

Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đã bị gián đoạn trong 9 ngày qua khi hoạt động vận chuyển tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz gần như dừng hoàn toàn. Giá dầu thô đã tăng vọt lên trên 100 USD/thùng để phản ánh cú sốc nguồn cung này.

Trước cuộc chiến hiện tại, sự gián đoạn lớn nhất từng xảy ra là khủng hoảng kênh đào Suez năm 1956. Khi đó, Anh, Pháp và Israel tấn công bán đảo Sinai của Ai Cập, làm gián đoạn khoảng 10% nguồn cung dầu toàn cầu theo số liệu của Rapidan.

Các nhà phân tích Rapidan cho biết cú sốc nguồn cung do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra lớn gần gấp ba lần so với lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập năm 1973. Thời điểm đó, khoảng 7% nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn.

Điểm khác biệt lớn giữa cú sốc hiện tại và các cuộc khủng hoảng trước đó là thế giới hiện không còn đủ công suất dự phòng để bù đắp thiếu hụt. Ả-rập Saudi và UAE nắm giữ phần lớn công suất dự phòng toàn cầu, nhưng hiện cả hai nước này cũng bị cắt khỏi thị trường dầu quốc tế do việc đóng cửa Eo biển Hormuz.

So sánh các cú sốc dầu trước đây

Các nhà phân tích Rapidan cho biết: “Cuộc xung đột không chỉ khiến một tỷ lệ rất lớn nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn mà còn làm tê liệt những quốc gia nắm giữ công suất dự phòng. Kết quả là thị trường hiện gần như không có vùng đệm. Không có nhà sản xuất nào có thể nhanh chóng tăng sản lượng để bù đắp”.

Trong bối cảnh đó, thị trường dầu toàn cầu có thể buộc phải tự cân bằng bằng cách làm giảm nhu cầu thông qua việc giá dầu tăng mạnh.

Rapidan cũng cho rằng Kho Dự trữ Dầu Chiến lược của Mỹ (SPR) có quy mô hữu hạn và không đủ để bù đắp hoàn toàn lượng dầu bị mắc kẹt tại vùng Vịnh Ba Tư do Eo biển Hormuz bị đóng.

Theo Bộ Năng lượng Mỹ, kho dự trữ này hiện có 415 triệu thùng, tương đương khoảng 58% công suất tối đa 714 triệu thùng.

Một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC vào ngày 06/03 rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump tin rằng thị trường dầu vẫn đang được cung cấp đầy đủ, nhưng nếu cần thiết, Chính phủ Mỹ sẽ có thêm hành động.

Các nhà phân tích Rapidan cho rằng các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ phải chịu áp lực lớn để xả kho dự trữ chiến lược, bởi đây hiện là lựa chọn phản ứng nguồn cung duy nhất còn lại.

Vương Đông