Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 18/01/2026, yêu cầu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng đủ điện cho sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân trong cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.
Chỉ thị nêu rõ, trong năm 2025, Việt Nam liên tiếp chịu tác động của các hình thái thời tiết cực đoan như bão, mưa lớn kéo dài, lũ lụt diện rộng và các đợt nắng nóng gay gắt. Nhiều khu vực xảy ra sạt lở, ngập lụt gây gián đoạn cung cấp điện, ảnh hưởng đáng kể tới sinh hoạt và sản xuất.
Đáng chú ý, trong các đợt nắng nóng cực đoan, hệ thống điện quốc gia ghi nhận mức công suất tiêu thụ cực đại kỷ lục lên tới 54,370 MW, tăng hơn 11% so với kỷ lục năm 2024. Riêng khu vực miền Bắc đạt 28,187 MW, tăng gần 11%, cho thấy áp lực rất lớn đối với hệ thống điện trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Tuy vậy, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, cùng việc trực tiếp kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc tại các dự án nguồn và lưới điện, tình hình cung cấp điện năm 2025 vẫn được bảo đảm an toàn, ổn định, không xảy ra thiếu hụt điện trên diện rộng.
Năm 2026: Yêu cầu đặc biệt cao đối với an ninh năng lượng
Theo đánh giá của Chính phủ, năm 2026 và giai đoạn 2027-2030 sẽ đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác điều hành hệ thống điện quốc gia. Nhu cầu điện được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong bối cảnh kinh tế phục hồi và tăng trưởng cao, trong khi biến đổi khí hậu khiến các yếu tố thời tiết ngày càng khó lường.
Đặc biệt, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đồng thời mở đầu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2026-2035. Đây cũng là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị, kinh tế quan trọng, trong đó có Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là "bảo đảm tuyệt đối không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào", coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng gắn với an ninh quốc gia và ổn định kinh tế vĩ mô.
Chỉ thị 01 yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn năng lượng lớn như EVN, PVN, TKV chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Tinh thần chung là huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện, tuyệt đối không để ách tắc do chậm trễ thủ tục hành chính.
Chính phủ yêu cầu triển khai nghiêm túc các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội về an ninh năng lượng và phát triển năng lượng quốc gia, đồng thời hoàn thiện thể chế, chính sách để tháo gỡ các nút thắt trong đầu tư điện lực. Các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước trong ngành năng lượng được xác định tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, tiên phong trong bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2026-2030.
Giải pháp ngắn hạn cho cao điểm năm 2026
Đối với năm 2026, Chỉ thị đặt trọng tâm vào các giải pháp điều hành linh hoạt, sát thực tế. Bộ Công Thương được giao trách nhiệm theo dõi chặt chẽ diễn biến nhu cầu điện, kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vướng mắc trong vận hành hệ thống, thị trường điện, cũng như trong triển khai các dự án nguồn và lưới điện.
Song song đó, việc tiết kiệm điện tiếp tục được coi là giải pháp quan trọng, mang tính bắt buộc trong điều kiện nguồn cung chịu nhiều ràng buộc. Các chủ đầu tư nhà máy điện và đơn vị cung cấp nhiên liệu được yêu cầu chủ động bảo đảm đủ than, khí, dầu cho sản xuất điện, không để xảy ra tình trạng thiếu nhiên liệu trong cao điểm mùa khô.
EVN được giao vai trò trung tâm trong việc xây dựng các phương án vận hành hệ thống, chuẩn bị kịch bản ứng phó với tình huống thời tiết cực đoan, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án lưới điện trọng điểm, đặc biệt tại khu vực miền Bắc - nơi được xác định là điểm nóng về cung - cầu điện.
Một điểm nhấn đáng chú ý của Chỉ thị là yêu cầu xử lý nghiêm các chủ đầu tư dự án nhà máy điện chậm trễ, không triển khai theo đúng chủ trương đầu tư đã được phê duyệt. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm toàn diện trong phạm vi địa phương, thực hiện nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Chính quyền địa phương được yêu cầu chủ động tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục, phối hợp chặt chẽ với các tập đoàn năng lượng để bảo đảm tiến độ các dự án nguồn và lưới điện, nhất là các dự án có yêu cầu vận hành trong năm 2026.
Định hướng trung và dài hạn giai đoạn 2027-2030
Về trung và dài hạn, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, pháp luật về điện lực, đặc biệt là các cơ chế về giá điện, truyền tải và điều độ. Các dự án nguồn điện lớn, mang tính nền tảng như điện khí LNG, thủy điện tích năng, điện gió ngoài khơi và các công trình truyền tải liên miền phải được theo dõi sát sao, phấn đấu rút ngắn tiến độ so với kế hoạch.
Đáng chú ý, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 theo đúng lộ trình đã đề ra, coi đây là một trong những trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn cho hệ thống điện quốc gia.
Tùng Phong
