Về dài hạn, ngân hàng sẽ không còn cạnh tranh bằng việc có nhiều nhân viên hơn mà bằng chất lượng nguồn nhân lực và năng lực chuyển đổi công nghệ. Lợi thế sẽ thuộc về những ngân hàng xây dựng được đội ngũ nhân sự chất lượng cao, am hiểu tài chính, dữ liệu và công nghệ, đồng thời triển khai được các nền tảng vận hành hiện đại.
Hơn 5,100 nhân sự ngân hàng rời đi trong 6 tháng
Dữ liệu từ VietstockFinance, tính đến 30/6/2026, tổng số nhân viên tại 29 ngân hàng có công bố BCTC là 295,592 người, giảm 5,113 người so với đầu năm, tương đương giảm 1.7%.
Trong đó, Sacombank (STB) là ngân hàng cắt giảm nhiều nhất - đến 3,738 nhân sự. Kế đến là VIB (-724 người), Eximbank (EIB, -506 người), ABBank (ABB, -460 người).
Các ngân hàng giảm từ 100-400 nhân sự trong 6 tháng qua gồm: Agibank, MB, MSB, TPB, NVB.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những ngân hàng tuyển dụng thêm nhân sự như VPBank (VPB, +897 người), Techcombank (TCB, +572 người), KienlongBank (KLB, +449 người), OCB (+147 người), NAB (+145 người)…
|
Số lượng nhân viên ngân hàng tính đến 30/06/2026
Nguồn: VietstockFinance |
Tái cấu trúc lao động
Ông Bùi Văn Huy - Tổng Giám đốc CTCP FIDT cho rằng, việc nhiều ngân hàng đồng thời giảm nhân sự cho thấy quá trình tinh gọn bộ máy đang diễn ra rõ hơn, nhưng không có nghĩa là trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay thế hoàn toàn lao động ngân hàng. AI là một tác nhân quan trọng, song xu hướng hiện tại rộng hơn và bao gồm cả số hóa, tự động hóa quy trình, tái cấu trúc mạng lưới và thay đổi cơ cấu nhân sự.
Dù có ngân hàng giảm mạnh nhân sự, vẫn có những ngân hàng tăng cường tuyển dụng. Chính sự đối lập này cho thấy ngành ngân hàng không đơn giản đang cần ít người hơn mà đang cần một cấu trúc nhân sự khác.
Công nghệ tác động mạnh nhất đến những công việc có quy trình chuẩn và lặp lại như: Nhập liệu, kiểm tra hồ sơ cơ bản, đối soát, giao dịch tại quầy, eKYC hay một phần chăm sóc khách hàng. Nhưng ở chiều ngược lại, nhu cầu nhân sự dữ liệu, AI, an ninh mạng, quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm số và kinh doanh đang tăng. Techcombank hiện có hơn 1,800 nhân sự công nghệ và dữ liệu, tương đương khoảng 15% lực lượng lao động, và còn đặt mục tiêu tăng tỷ trọng này trong những năm tới.
Số liệu thực tế cho thấy hiệu quả vận hành cũng đang cải thiện. Trong nhóm ngân hàng theo dõi, CIR giảm từ 31.37% ở quý 1 xuống 29.01% trong quý 2. Đây là tín hiệu phù hợp với xu hướng ngân hàng đang tạo ra nhiều thu nhập hơn trên một nền chi phí vận hành được kiểm soát tốt hơn.
Vì vậy, ông Huy nhìn nhận đây là quá trình tái cấu trúc lao động hơn là đơn thuần cắt giảm lao động: các vị trí giao dịch, tác nghiệp và back-office có tính lặp lại sẽ tiếp tục thu hẹp; trong khi nhân sự có khả năng bán hàng, tư vấn, phân tích, quản trị rủi ro và làm việc với công nghệ sẽ ngày càng có giá trị. AI là chất xúc tác làm quá trình đó diễn ra nhanh hơn, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Gia tăng nhu cầu tuyển dụng chuyên gia công nghệ, an ninh mạng, phat triển sản phẩm mới
Ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi - nhìn nhận, dù AI chắc chắn là tác nhân quan trọng, sự biến động nhân sự hiện nay trong ngành ngân hàng thực chất là kết quả của quá trình chuyển đổi sâu rộng hơn. Các ngân hàng đang bước vào giai đoạn chuyển mình từ mô hình vận hành truyền thống - dựa nhiều vào sức người sang một hệ sinh thái vận hành hiện đại - nơi dữ liệu, công nghệ và tính tự động hóa đóng vai trò cốt lõi.
Ngành ngân hàng vốn dĩ là một trong những lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng công nghệ cao nhất, bởi phần lớn các hoạt động nghiệp vụ đều có thể được số hóa triệt để. Những công việc mang tính chất thủ công và lặp đi lặp lại như nhập liệu, kiểm tra hồ sơ, xác thực thông tin khách hàng, hay phê duyệt tín dụng theo quy tắc định sẵn đang ngày càng được giao phó cho máy móc. Ngay cả các nghiệp vụ cốt lõi khác như xử lý giao dịch, chăm sóc khách hàng cơ bản, lập báo cáo, đối soát dữ liệu hay phát hiện giao dịch bất thường cũng đang được tự động hóa với độ chính xác và tốc độ vượt trội. Đặc biệt tại Việt Nam, các ngân hàng đang thể hiện rõ xu hướng dịch chuyển từ mô hình vận hành thuần giao dịch sang mô hình định hướng dữ liệu. Trong sự chuyển dịch này, công nghệ, năng lực quản trị dữ liệu và an toàn thông tin không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành những bộ phận cấu thành năng lực cạnh tranh sống còn của tổ chức.
Do đó, nếu chỉ quy trách nhiệm cho AI về sự thay đổi nhân sự thì hoàn toàn chưa đủ, bởi thực tế có ít nhất 4 yếu tố tổng hòa dẫn đến sự chuyển dịch này. Yếu tố đầu tiên chính là hiệu quả của quá trình số hóa quy trình vận hành. Nhờ sự hỗ trợ của các hệ thống tự động, một quy trình trước đây đòi hỏi 5 nhân sự thì nay có thể chỉ cần 2-3 người để hoàn thiện. Yếu tố thứ hai đến từ việc tái cơ cấu mạng lưới hoạt động. Khi thói quen của khách hàng thay đổi và chuyển dịch mạnh mẽ sang các nền tảng giao dịch trực tuyến, nhu cầu duy trì các vị trí giao dịch viên trực tiếp tại quầy tất yếu sẽ sụt giảm. Yếu tố thứ ba xuất phát từ áp lực kinh tế và yêu cầu nâng cao hiệu quả. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, các ngân hàng không thể chỉ tập trung vào việc tăng trưởng doanh thu mà còn buộc phải tối ưu hóa và kiểm soát chặt chẽ chi phí trên từng giao dịch.
Yếu tố thứ tư và là điểm mấu chốt - định hướng thay đổi cơ cấu nhân sự. Viễn cảnh tương lai của ngành ngân hàng không phải là một bức tranh tiêu cực với số lượng nhân viên ngày càng ít đi. Thay vào đó, đó sẽ là sự chuyển dịch về chất lượng: ngân hàng sẽ có ít nhân viên làm các công việc lặp lại hơn và nhiều nhân viên đảm nhận những vai trò tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Nguồn nhân lực sẽ dần dịch chuyển khỏi các bộ phận xử lý hồ sơ, nhập liệu hay giao dịch đơn thuần để tiến tới các lĩnh vực chuyên sâu như phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, tư vấn tài chính, bán hàng và quản lý quan hệ khách hàng. Đồng thời, nhu cầu tuyển dụng chuyên gia trong mảng công nghệ, an ninh mạng, AI và phát triển sản phẩm cũng sẽ gia tăng mạnh mẽ.
Ngân hàng cạnh tranh bằng chất lượng nguồn nhân lực và công nghệ
NCS.Ths. Nguyễn Thái Bình - Giảng viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) nhìn việc 16 ngân hàng cắt giảm nhân sự trong 6 tháng đầu năm, trong đó AI và công nghệ chỉ là một phần.
Thứ nhất, các ngân hàng đang tái cấu trúc nhân sự để nâng hiệu suất vận hành. Tuy nhiên, xu hướng cắt giảm không diễn ra đồng đều ở tất cả các vị trí. Trong khi các bộ phận back-office, tác nghiệp và những công việc có tính lặp lại đang được tinh gọn; các vị trí trực tiếp kinh doanh, tạo doanh thu và có giá trị gia tăng cao vẫn tiếp tục được nhiều ngân hàng tuyển dụng. Đáng chú ý, cơ cấu tuyển dụng cũng đang thay đổi. Các ngân hàng có xu hướng ưu tiên nhân sự trẻ, có chất lượng chuyên môn tốt, khả năng thích ứng nhanh và đặc biệt am hiểu công nghệ, dữ liệu và các nền tảng số. Như vậy, câu chuyện nhân sự của ngành ngân hàng hiện nay không đơn thuần là “giảm người” mà là tái thiết mô hình vận hành.
Thứ hai, sự thay đổi về cơ cấu thượng tầng sở hữu và quản trị cũng có thể tạo ra xáo trộn nhân sự. Khi ngân hàng xuất hiện nhóm hội đồng quản trị mới hoặc thay đổi định hướng quản trị, việc tổ chức lại bộ máy, thay đổi nhân sự quản lý và xây dựng đội ngũ mới là điều có thể xảy ra. Trong trường hợp này, cắt giảm nhân sự không hoàn toàn xuất phát từ hiệu quả công việc mà còn liên quan đến thay đổi chiến lược và mô hình quản trị của ngân hàng.
Tuy nhiên, yếu tố này cần được nhìn nhận trên cơ sở từng ngân hàng cụ thể, bởi không thể mặc nhiên cho rằng mọi trường hợp cắt giảm nhân sự đều liên quan đến thay đổi hội đồng quản trị.
Thứ ba, không thể phủ nhận tác động ngày càng lớn của công nghệ, AI và Fintech. Những công việc mang tính lặp lại như nhập liệu, kiểm tra hồ sơ, xử lý chứng từ, giao dịch tại quầy hay một số khâu vận hành đang được tự động hóa nhanh chóng. Khi một hệ thống có thể xử lý khối lượng công việc lớn hơn với ít nhân sự hơn, nhu cầu đối với nhóm lao động tác nghiệp truyền thống chắc chắn sẽ giảm.
Tuy nhiên, AI không đơn thuần lấy đi việc làm mà đang thay đổi cơ cấu việc làm trong ngân hàng. Nhân sự làm hồ sơ, giấy tờ có thể giảm, nhưng nhu cầu về dữ liệu, công nghệ, an ninh mạng, quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm số và bán hàng chất lượng cao lại tăng.
Vì vậy, việc nhân sự ngân hàng giảm hiện nay nên được nhìn như sự kết hợp của 3 yếu tố: Tái cấu trúc để tăng hiệu suất, thay đổi về quản trị - sở hữu và quá trình chuyển đổi công nghệ.
Về dài hạn, ngân hàng sẽ không còn cạnh tranh bằng việc có nhiều nhân viên hơn, mà bằng chất lượng nguồn nhân lực và năng lực chuyển đổi công nghệ. Lợi thế sẽ thuộc về những ngân hàng xây dựng được đội ngũ nhân sự chất lượng cao, am hiểu tài chính, dữ liệu và công nghệ, đồng thời triển khai được các nền tảng vận hành hiện đại.
Cát Lam
FILI
