Nhưng điều đó hoàn toàn ổn với Wang Xuan, một du khách Trung Quốc đang bỏ qua các tour du lịch theo đoàn. Thông thường vào thời điểm này trong năm, cô phải mặc ấm để chống lại cái lạnh buốt giá của Bắc Kinh. Thay vào đó, cô đang đi dạo trong chợ với bộ jumpsuit hoa (loại áo liền quần), nhâm nhi nước dứa ép tươi.
Wang đã lên kế hoạch cho hầu hết kỳ nghỉ trên chiếc điện thoại thông minh màu hồng của mình, đặt chỗ ở trên nền tảng du lịch Klook của Hồng Kông và duyệt danh sách điểm đến trên Xiaohongshu, hay Rednote - phiên bản Instagram của Trung Quốc. "Tôi luôn kiểm tra những điều mới về Việt Nam trên ứng dụng", cô nói với Nikkei Asia, với chiếc máy ảnh Canon đeo trên cổ.
Và mặc dù cô có thể không biết, chuyến thăm cuối tháng 12 của cô đã góp phần đẩy Việt Nam đạt kỷ lục năm du lịch và trở thành điểm đến hàng đầu của du khách Trung Quốc tại Đông Nam Á năm 2025. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đón nhiều du khách Trung Quốc hơn Thái Lan, điểm đến tổng thể hàng đầu ở Đông Nam Á. Tổng cục Thống kê Việt Nam cũng cho biết Trung Quốc đã trở thành nguồn khách du lịch lớn nhất của Việt Nam vào năm 2025, vượt qua Hàn Quốc - quốc gia giữ vị trí này trong năm 2024.
Thái Lan đối mặt khó khăn, Việt Nam được hưởng lợi
Ngày càng nhiều du khách Trung Quốc lựa chọn quốc gia láng giềng phía nam này, tránh xa Thái Lan do bất ổn bao gồm chiến tranh biên giới với Campuchia, cũng như Nhật Bản do căng thẳng địa chính trị sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi căng thẳng với Trung Quốc về vấn đề liên quan tới Đài Loan trong tháng 11/2025. Họ đi đến Việt Nam nhiều hơn và khám phá những trải nghiệm mới, từ các nhà hàng vừa được vinh danh sao Michelin đến các chuyến đi ngắn ngày nhờ chính sách miễn thị thực.
Khoảng 5.3 triệu du khách Trung Quốc đã đến Việt Nam năm ngoái, đưa đất nước hình chữ S trở thành điểm đến số 3 sau Nhật Bản và Hàn Quốc, theo China Trading Desk. Con số này tăng mạnh từ 3.7 triệu vào năm 2024, khi Việt Nam còn đứng vị trí thứ 4 sau Thái Lan với 7 triệu lượt khách.
Ngành du lịch Thái Lan gặp nhiều trở ngại sau vụ bắt cóc diễn viên Trung Quốc Wang Xing đầu năm 2025 sang một trung tâm lừa đảo qua điện thoại ở Myanmar láng giềng. Xung đột biên giới với Campuchia vào tháng 7 và tháng 12, cùng tình trạng bất ổn chính trị trong nước, cũng khiến du khách Trung Quốc e ngại.
Xu hướng du lịch tự túc của giới trẻ Trung Quốc
Ngoài những vấn đề ở các quốc gia khác, còn có những yếu tố khác. Một trong số đó là giới trẻ Trung Quốc, bao gồm Thế hệ Z (Gen Z), ngày càng ưu tiên du lịch tự túc hơn các gói tour. Hướng dẫn viên du lịch Việt Nam Bích Phương, người nói tiếng Trung và có kinh nghiệm 15 năm, giờ đây nhận thấy nhiều người dưới 40 tuổi tự đi du lịch.
"Trước đây, những người du lịch tự túc là người phương Tây, nhưng bây giờ nhiều người là người Trung Quốc", Phương nói sau một ngày dài đưa khách Trung Quốc đi tham quan Đà Lạt, một thị trấn miền núi mát mẻ. Du khách giờ đây thích phiêu lưu hơn, tìm các tour trong ngày khi họ đến nơi và tự đặt phần lớn, cô nói với Nikkei. "Miễn là họ có điện thoại, họ không sao cả".
Chợ Bến Thành là nơi mua sắm quà lưu niệm phổ biến, từ trang phục mang biểu tượng cộng sản cho đến các loại túi lụa.
(Ảnh: Liên Hoàng)
Mạng lưới cựu sinh viên Ngành Khách sạn Úc tại Việt Nam, trích dẫn Klook, cho biết hơn 70% du khách trẻ chọn phương thức du lịch tự túc này.
Chị Phương cho biết các chuyến đi đường bộ đang trở thành xu hướng mới trong du lịch tự túc. Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho du khách Trung Quốc qua biên giới trong các chuyến thăm ngắn ngày, đặc biệt thông qua hợp tác giữa Lạng Sơn và Bình Tường (Trung Quốc). Các quan chức hai thành phố đã gặp nhau 8 lần trong năm 2024 để chuẩn bị giấy phép du lịch cho phép công dân hai nước lưu trú ngắn hạn mà không cần hộ chiếu.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết trong nửa đầu năm 2025, lượng khách Trung Quốc qua cửa khẩu biên giới tăng 16% so với cùng kỳ năm trước, sau khi giấy phép này có hiệu lực. Theo cơ quan này, du khách đặc biệt yêu thích các biệt thự kiến trúc Pháp và những điều độc đáo như giống gà 6 ngón ở Lạng Sơn.
Ưu thế văn hóa và địa lý
Sự gần gũi giữa Trung Quốc và Việt Nam từ lâu đã là chất xúc tác cho du lịch, đặc biệt là hy vọng khai thác nhu cầu từ quốc gia khổng lồ 1.4 tỷ người.
Tuy nhiên, sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh nhiều người Việt Nam vẫn còn thái độ thận trọng do căng thẳng giữa hai nước trong quá khứ. Trước đó, du khách Trung Quốc đã ưa chuộng Thái Lan, với ngành du lịch phát triển mạnh và dân số gốc Hoa đông đảo.
Tuy nhiên, những điểm chung lâu đời giờ đây đóng vai trò nổi bật trong sự chuyển dịch du khách sang Việt Nam. Có lẽ không có quốc gia nào khác giống Trung Quốc về mặt văn hóa như vậy, từ việc ăn mừng Tết Nguyên đán, ẩm thực tương tự đến truyền thống Phật giáo.
"Không giống như du khách phương Tây, du khách Trung Quốc tìm thấy sự quen thuộc với khí hậu và một số khía cạnh văn hóa, giúp họ dễ dàng thích nghi và cảm thấy thoải mái hơn", Phạm Hải Quỳnh, Giám đốc Viện Phát triển Du lịch châu Á tại Hà Nội, nói với Nikkei.
Tuy nhiên, sự thất thường của ngành du lịch cũng có thể khiến Việt Nam dễ bị tổn thương.
Gần đây, Dương khuyến nghị Việt Nam nên đa dạng hóa nguồn khách do du lịch có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố địa chính trị, như trường hợp của ngành khách sạn Nhật Bản gần đây. Số lượng du khách Trung Quốc đến Nhật Bản từng tăng trưởng 20% đến 50% hàng tháng so với cùng kỳ năm trước, nhưng đã giảm xuống chỉ còn 3% vào tháng 11.
"Xu hướng rất rõ ràng: Quan hệ tốt đẹp sẽ mang lại lợi ích, nhưng căng thẳng có thể khiến du lịch giảm mạnh", Dương nói trong một video YouTube đạt 82,000 lượt xem.
Trong khảo sát thường niên của Viện ISEAS-Yusof Ishak về nhận thức ASEAN, Việt Nam thường có quan điểm thận trọng về vai trò khu vực của Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc thăm dó năm 2025 cho thấy sự thay đổi đáng chú ý khi số người Việt Nam hoan nghênh "ảnh hưởng kinh tế khu vực" của Trung Quốc tăng lên 23%, so với 12.3% vào năm 2024.
Tác động kinh tế và thách thức xây dựng lòng tin
Điều này đã mang lại thu nhập cho Việt Nam thông qua du lịch và thương mại, đặc biệt khi các doanh nghiệp chuyển dời chuỗi cung ứng. Nhưng các nhà đầu tư đại lục rất cẩn thận. Chẳng hạn như Chery đang cố gắng trở thành thương hiệu ô tô yêu thích của Việt Nam từ Trung Quốc, nhưng công ty nói với Nikkei rằng họ biết "các thương hiệu Trung Quốc không được tin tưởng lắm" nên phải "giữ lời hứa".
Du lịch có thể tăng cường hoặc làm xói mòn lòng tin. Một mặt, Quỳnh từ viện du lịch cho biết một du khách thô lỗ có thể làm tổn hại hình ảnh của Trung Quốc và "châm ngòi lại các cuộc tranh luận trên mạng xã hội" ở Việt Nam về "các tour du lịch giá rẻ, chất lượng thấp". Tháng trước, tại một khu chợ TP.HCM nổi tiếng khác, một người bán hàng lưu niệm cho biết cô gặp khó khăn khi bán hàng cho người Trung Quốc vì họ mặc cả nhiều hơn những người khác.
Mặt khác, ông Quỳnh cho biết những tương tác tích cực trong ngành du lịch đang giúp "người Việt Nam ngày càng phân biệt rõ hơn giữa các vấn đề chính trị, lịch sử và những giao lưu cá nhân, kinh tế, du lịch".
Tăng trưởng mạnh nhờ chuyến bay mới và ẩm thực
Ông Vũ Ngọc Lâm, Giám đốc Agoda Việt Nam, cho biết lượt tìm kiếm của du khách Trung Quốc về Việt Nam trên nền tảng của ông tăng vọt 90% năm ngoái, tập trung vào TP.HCM, Phú Quốc, Hà Nội và Đà Nẵng. Điều này "cho thấy mối quan hệ du lịch ngày càng chặt chẽ giữa hai thị trường, đặc biệt khi có thêm nhiều chuyến bay mới", ông nói.
Vịnh Hạ Long, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận ở miền bắc Việt Nam, từ lâu đã là điểm đến ưa thích của du khách Trung Quốc.
© Reuters
Hãng hàng không chi phí thấp Vietjet đã mở các tuyến đến Quảng Châu, Tây An và Bắc Kinh vào năm 2025, trong khi hãng hàng không mới Sun PhuQuoc Airways cũng chính thức cất cánh, hướng đến việc quảng bá hòn đảo miễn thị thực Phú Quốc.
Việt Nam đã đón 21 triệu lượt khách quốc tế năm ngoái, vượt kỷ lục 18 triệu vào năm 2019. Du khách đã chi tiêu 768 ngàn tỷ đồng (29 tỷ USD) trong 11 tháng đầu năm 2025, góp phần quan trọng vào nền kinh tế đang đối mặt với áp lực từ thiên tai nghiêm trọng, bất ổn thuế quan và lạm phát.
So sánh chi tiêu cho mỗi chuyến thăm, Việt Nam là điểm đến rẻ hơn Thái Lan hoặc Indonesia. Theo Vietnam Report, chi tiêu du lịch trung bình là 379 đến 569 USD vào năm 2025, nhưng các nhóm chi tiêu cao hơn tập trung ở các thành phố lớn.
Một danh mục chi tiêu quan trọng ở Việt Nam là ẩm thực. "Thay vì chỉ các bữa ăn nhóm truyền thống, du khách Trung Quốc trẻ đang tìm kiếm trải nghiệm ẩm thực địa phương chân thực hơn hoặc các nhà hàng cao cấp và các tour ẩm thực tập trung vào đặc sản khu vực hoặc các nhà hàng được đánh giá cao", Quỳnh nói.
Hướng dẫn Michelin đã vào Việt Nam vào năm 2023 và đã trao sao cho 9 nhà hàng.
Bất chấp sự tăng mạnh, lượng khách Trung Quốc năm ngoái vẫn thấp hơn 5.8 triệu được ghi nhận vào năm 2019. Nhưng cơ quan du lịch cho biết điều này "vẫn đại diện cho tiềm năng chưa được khai thác đáng kể, xét đến quy mô du lịch ra nước ngoài của Trung Quốc".
Vũ Hạo
