8 phân khu chức năng trọng yếu
Theo phương án phát triển của đơn vị tư vấn, FTZ Long Thành sẽ là khu FTZ hiện đại, đẳng cấp thế giới có khả năng thúc đẩy thương mại và dịch vụ tri thức trong khu vực, đồng thời trở thành trung tâm phát triển liên ngành tích hợp nhằm thúc đẩy năng lực logistics, sản xuất - chế tạo và dịch vụ với các cơ chế ưu đãi có chủ đích.
Với định hướng này, trong Dự thảo Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đại diện liên danh Công ty TNHH The Boston Consulting Group và Đại học Kinh tế TP.HCM (BCG) - đơn vị tư vấn lập quy hoạch - đã đề xuất hình thành 8 phân khu chức năng trọng yếu cho FTZ Long Thành.
Phân khu 1 - Trung tâm dịch vụ hàng không Long Thành sẽ bao gồm các lĩnh vực dịch vụ MRO (bảo trì, sửa chữa và vận hành), logistics hàng không (gồm dịch vụ suất ăn, khai thác hàng hóa và hành lý).
Phân khu 2 - Khu trung tâm thương mại và kinh doanh mới Long Thành sẽ là trung tâm dịch vụ dùng chung (tài chính, nhân sự) kết hợp với các cơ sở dịch vụ MICE (du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội thảo và sự kiện) và khu mua sắm miễn thuế.
Phân khu 3 - Trung tâm sản xuất tiên tiến hướng đến mô hình "nhà máy của tương lai" bao gồm các nhà máy ứng dụng công nghệ với khả năng tự động hóa cao, tập trung vào công nghệ cao (điện tử, chất bán dẫn, robot).
Phân khu 4 - Trung tâm logistics tiên tiến khu vực Đông Nam Á gồm kho ngoại quan sử dụng robot, internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở lưu trữ hàng hóa chuyên dụng.
Đáng chú ý, Phân khu 5 sẽ là thành phố giáo dục Long Thành - một phân khu đa tổ chức (bao gồm các trường đại học quốc tế, tập đoàn, doanh nghiệp), tập trung vào giáo dục kỹ thuật, công nghệ số và kinh doanh.
Phân khu 6 - Khu đổi mới sáng tạo bao gồm các phòng thí nghiệm nghiên cứu và phát triển chuyên biệt (robot, máy bay không người lái, hàng không vũ trụ) và các khu vực thử nghiệm, chế tạo nguyên mẫu cho công nghệ mới.
Hai phân khu còn lại gắn liền với chức năng hàng không: Phân khu 7 - Trung tâm đào tạo hàng không gồm học viện đào tạo hàng không, đào tạo phi công, bảo dưỡng và sửa chữa máy bay, vận hành thiết bị bay không người lái và các dịch vụ sân bay. Phân khu 8 - Trung tâm sản xuất chế tạo hàng không vũ trụ là khu vực sản xuất linh kiện máy bay và sản xuất phụ trợ gắn liền với MRO dành cho các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) và nhà cung cấp cấp 1, cấp 2 trong ngành hàng không vũ trụ.
Về các cụm ngành trong FTZ Long Thành, đơn vị tư vấn đề xuất 5 lĩnh vực trọng yếu: logistics; sản xuất công nghệ cao; dịch vụ kinh doanh và đổi mới sáng tạo; dịch vụ hàng không và đào tạo chuyên sâu; thương mại và du lịch.
Mở rộng diện tích FTZ Long Thành
Theo bà Trương Thị Hương Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính, để nâng cao năng lực cạnh tranh của sân bay Long Thành, thời gian qua tỉnh Đồng Nai đã triển khai xây dựng Đề án thành lập khu FTZ với quy mô gần 7,500 ha ở bên trong và xung quanh sân bay Long Thành, trong đó bao gồm diện tích hơn 6,000 ha của cả 2 khu công nghiệp Bàu Cạn - Tân Hiệp và Xuân Quế - Sông Nhạn.
Tại buổi làm việc với UBND tỉnh để báo cáo tiến độ triển khai Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vào cuối tháng 1/2026, đại diện BCG đề xuất tỉnh Đồng Nai mở rộng quy mô FTZ Long Thành so với quy mô đang nghiên cứu quy hoạch hiện nay lên 8-10,000 ha.
Theo đơn vị tư vấn, việc mở rộng quy mô nhằm có thêm không gian bố trí cho các phân khu chức năng 4, 7, 8 ở khu vực phía Đông Bắc sân bay Long Thành. Đồng thời, mở rộng quy mô một số hoạt động, đặc biệt là hình thành khu vực đô thị giáo dục công nghệ cao cho hàng không vũ trụ và xây dựng trung tâm hội nghị, hội thảo (trung tâm MICE) quy mô lớn trong FTZ Long Thành.
Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út đã thống nhất báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đề xuất mở rộng quy mô FTZ Long Thành lên khoảng 10,000 ha.
Theo ông Nguyễn Văn Út, với quy mô nghiên cứu quy hoạch hiện nay (đã bao gồm diện tích của cả 2 khu công nghiệp) sẽ khó có thể bố trí đủ các phân khu chức năng như định hướng của đơn vị tư vấn. Trong khi đó, FTZ Long Thành có vị thế mang tầm quốc gia, việc mở rộng quy mô sẽ đáp ứng nhu cầu hình thành các phân khu chức năng trọng yếu.
Thiên Vân
