Tại Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam tổ chức ở Đà Nẵng, ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), khẳng định tham vọng của Việt Nam trở thành nền kinh tế lớn thứ 15 thế giới vào năm 2045 không phải là lời tuyên bố viển vông. “Quốc gia nào dám đứng trước các nhà lãnh đạo toàn cầu và cam kết sẽ trung hòa carbon vào năm 2050, duy trì tăng trưởng tối thiểu 8% và lọt nhóm 15 nền kinh tế hàng đầu? Chỉ có Việt Nam”, ông nói.
Theo ông Bruno Jaspaert, Việt Nam hiện là một trong những nước đi đầu châu Á về hội nhập thương mại với 17 hiệp định tự do và 14 đối tác chiến lược, chỉ sau Singapore trong ASEAN. Trong 25 năm qua, dù thế giới trải qua 3 cú sốc lớn: bong bóng dot-com, khủng hoảng tài chính và đại dịch COVID-19, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định.
“Quốc gia này mới chỉ ở giai đoạn đầu của hành trình phát triển, và đó là điều đặc biệt trong bức tranh toàn cầu hôm nay”, đại diện EuroCham nhận xét.
Sức bật của Việt Nam càng rõ qua hiệu ứng của Hiệp định EVFTA, chỉ 5 năm sau khi có hiệu lực, kim ngạch thương mại Việt Nam - EU đã chiếm 40% tổng tích lũy từ trước tới nay. Ông Bruno Jaspaert cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng khi một khối thương mại và một quốc gia cùng thúc đẩy hợp tác tự do.
Điều ít được chú ý, theo ông, là nhập khẩu của Việt Nam đang tăng nhanh ngang xuất khẩu, đặc biệt ở nhóm hàng công nghệ cao và máy móc, tăng lần lượt 38% và 24%. Xu hướng này cho thấy nền kinh tế không còn dừng ở khâu lắp ráp mà đang từng bước xây dựng nền tảng công nghiệp thực chất, mở rộng năng lực sản xuất và giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng.
Về triển vọng tăng trưởng, Chủ tịch EuroCham tin Việt Nam có thể đạt mục tiêu 8%, dù nhiều tổ chức quốc tế dự báo thấp hơn. Ông đưa ra một thước đo thực tế: tốc độ trung bình của xe tải tại Việt Nam đã tăng từ 26 km/h lên 53 km/h trong 7 năm. “Những con số như vậy không bao giờ nói dối”, ông nói, cho rằng đây là biểu hiện rõ nhất cho sự vận động mạnh của nền kinh tế.
Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham
Ở góc độ chính sách, bà Nguyễn Thị Lan Phương - Phó Trưởng phòng WTO và FTA (Bộ Công Thương), cho biết Việt Nam đã thực thi 16 hiệp định thương mại tự do, chuẩn bị đưa thêm FTA với UAE vào hiệu lực và đang bước vào giai đoạn đàm phán cuối cùng với khối EFTA (gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Liechtenstein và Iceland). Phiên đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Đà Nẵng cuối tháng 11, được kỳ vọng sẽ mở đường để hiệp định sớm hoàn tất.
Nhờ mạng lưới FTA mở rộng, Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế kế hoạch hóa sang thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hiện đứng thứ 3 ASEAN và thứ 34 toàn cầu về GDP. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 780 tỷ USD, duy trì thặng dư thương mại và nằm trong top 15 điểm đến FDI lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế từ các FTA mới đạt 30-40%, thấp hơn đáng kể so với mức 60-80% của Thái Lan và Indonesia.
Để tăng hiệu quả hội nhập, bà Lan Phương cho biết Bộ Công Thương đang triển khai chương trình hành động với 4 trụ cột.
Trước hết là cổng thông tin điện tử FTA, vận hành từ năm 2020, cho phép doanh nghiệp tra cứu song ngữ về cam kết thuế quan, quy tắc xuất xứ và tiêu chuẩn phát triển bền vững - một bước tiến quan trọng trong minh bạch hóa dữ liệu thương mại. Bộ đồng thời xây dựng chỉ số FTA Index nhằm đánh giá năng lực thực thi của từng địa phương, khuyến khích các tỉnh, thành nâng cao hỗ trợ doanh nghiệp.
Song song là việc hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA, kết nối cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và tổ chức xúc tiến thương mại, đặc biệt tập trung vào nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trụ cột cuối cùng là đào tạo nhân lực chuyên sâu về FTA, giúp cán bộ và doanh nghiệp nắm rõ quy định, tuân thủ cam kết và khai thác tối đa ưu đãi từ các hiệp định.
Từ góc nhìn đối tác, Ông Andri Meier - Phó Trưởng ban Hợp tác (Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam) nhận định Việt Nam đã chứng minh năng lực hội nhập ấn tượng nhưng vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng, đặc biệt việc hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thụy Sĩ hiện triển khai hàng chục dự án hợp tác phát triển tại Việt Nam, tập trung vào việc nâng chuẩn tuân thủ và tăng khả năng tiếp cận các thị trường tiêu chuẩn cao.
Theo giới chuyên gia kinh tế, việc ký kết và tận dụng tốt các FTA sẽ là bàn đạp giúp Việt Nam chuyển từ nền kinh tế gia công sang nền kinh tế giá trị cao, qua đó nâng cấp chuỗi cung ứng và tăng năng lực công nghiệp trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động. Chiến lược mở cửa, chủ động hội nhập được xem là hướng đi đúng để củng cố vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới.
Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert chia sẻ lý do khiến ông tin tưởng vào Việt Nam không chỉ đến từ những con số tăng trưởng ấn tượng, mà từ năng lực phục hồi phi thường của đất nước này.
“Tôi tin Việt Nam có điều mà không nhiều quốc gia có được, đó là khả năng phục hồi để vươn lên. Một sức bật đủ để vượt qua cả những trận lũ đang diễn ra ngay tại nơi này, và cũng là điều tôi chưa từng thấy ở bất kỳ quốc gia nào khác. Sau khi làm việc tại 8 nước, chính yếu tố ấy là lý do khiến tôi vẫn ở lại đây. Tôi tin Việt Nam có mọi điều kiện cần thiết để biến khát vọng thành hiện thực”.
Tử Kính
(7).jpeg)
.jpg)
.webp)