Theo nghị định, việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi phải tuân thủ các nguyên tắc của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Tất cả tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi do Nhà nước đầu tư, quản lý thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định đều được Nhà nước giao cho các đối tượng quản lý theo quy định của pháp luật.
Công tác quản lý nhà nước đối với tài sản hạ tầng thủy lợi được thực hiện thống nhất, đồng thời phân cấp rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước cũng như trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Các tài sản phải được thống kê, kế toán đầy đủ cả về hiện vật và giá trị, đồng thời thực hiện chế độ tính hao mòn, khấu hao và bảo trì công trình theo quy định.
Trong trường hợp tài sản liên quan đến quốc phòng hoặc an ninh quốc gia, việc giao, khai thác hoặc xử lý tài sản phải có ý kiến của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an. Đối với các tài sản không liên quan đến quốc phòng, an ninh, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý tài sản có trách nhiệm xác định và thể hiện bằng văn bản trong hồ sơ xử lý tài sản.
Phân cấp quản lý tài sản hạ tầng thủy lợi
Nghị định quy định rõ việc phân loại tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi theo chức năng và theo cấp quản lý.
Theo chức năng, tài sản bao gồm các công trình thủy lợi như đập, hồ chứa nước, cống, trạm bơm, hệ thống dẫn và chuyển nước, kè và bờ bao thủy lợi. Ngoài ra còn có các công trình phục vụ quản lý và khai thác như nhà quản lý, trạm quản lý, đường quản lý, thiết bị quan trắc, kho bãi vật tư, cột mốc chỉ giới, biển báo cùng các máy móc, thiết bị phục vụ vận hành công trình.
Theo cấp quản lý, tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý gồm các công trình thủy lợi quan trọng đặc biệt hoặc các công trình liên quan đến từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên. Các công trình còn lại thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Đối với các tài sản có nhiều công năng, vừa phục vụ thủy lợi vừa phục vụ mục đích khác, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định giao cho từng đơn vị quản lý riêng hoặc giao cho một đơn vị quản lý toàn bộ tài sản, bảo đảm thực hiện đầy đủ các chức năng của công trình.
Quy định các phương thức khai thác tài sản
Nghị định cũng quy định các phương thức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi, bao gồm việc cơ quan quản lý trực tiếp tổ chức khai thác, cho thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác hoặc đầu tư theo hình thức hợp tác kinh doanh theo quy định của pháp luật về đầu tư.
Việc quản lý, sử dụng đất thuộc phạm vi tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi phải tuân thủ quy định của pháp luật về đất đai và các quy định liên quan. Nghị định nêu rõ không thực hiện chuyển nhượng, bán, tặng cho, góp vốn hoặc thế chấp quyền sử dụng đất gắn với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.
Đối với tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi đã giao cho doanh nghiệp quản lý theo hình thức đầu tư vốn nhà nước trước khi nghị định có hiệu lực, việc quản lý và khai thác được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, pháp luật về thủy lợi và các quy định liên quan, đồng thời vẫn phải bảo đảm quyền sở hữu của Nhà nước đối với tài sản.
Nghị định cũng quy định chi phí bảo trì công trình thủy lợi được xác định theo quy định của pháp luật về xây dựng và thủy lợi, đồng thời được tính vào giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi theo quy định hiện hành.
Nghị định số 74/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 14/03/2026.
Tùng Phong