Tình hình phát triển của cộng đồng doanh nghiệp
Số liệu thống kê đến hết tháng 06/2026 cho thấy, cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng vốn đăng ký hơn 30.6 triệu tỷ đồng. Khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp trên 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17.6 triệu lao động và chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu.
Trong 6 tháng đầu năm, thị trường ghi nhận sự gia nhập và tái gia nhập của gần 170,000 doanh nghiệp, tăng 11.2% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, số doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 111,700 (tăng 22.5%), với tổng vốn đăng ký khoảng 1.4 triệu tỷ đồng (tăng 64.8%). Quy mô vốn bình quân đạt 12.22 tỷ đồng cho mỗi doanh nghiệp, tương đương mức tăng 35.7%.
Về hiệu quả hoạt động, tỷ lệ doanh nghiệp kinh doanh có lãi trong năm 2025 đạt 42.6%, cao hơn 5.5 điểm phần trăm so với năm trước.
Nhận diện 6 nhóm điểm nghẽn
Bộ Tài chính đánh giá khu vực doanh nghiệp hiện đối mặt với 6 nhóm vướng mắc, chủ yếu xuất phát từ khâu tổ chức thực hiện. Điểm nghẽn thứ nhất thuộc về thể chế khi pháp luật còn chồng chéo, chậm ban hành hướng dẫn, thủ tục hành chính thiếu liên thông và chuyển đổi số chưa đồng bộ. Khó khăn thứ hai là khả năng tiếp cận nguồn lực, đặc biệt là tín dụng, đất đai và sự thiếu hụt vai trò của thị trường vốn trung, dài hạn. Thứ ba, doanh nghiệp chịu áp lực dòng tiền do chi phí nguyên liệu, logistics, lao động neo cao, kèm theo chi phí tuân thủ tiêu chuẩn xanh và tình trạng chậm hoàn thuế, giải ngân.
Nhóm vấn đề thứ tư liên quan đến thị trường và chuỗi cung ứng trước các biện pháp bảo hộ thương mại, yêu cầu ESG và cơ chế điều chỉnh carbon. Thứ năm là những hạn chế về khoa học công nghệ, thương mại hóa sản phẩm, sự thiếu liên kết với viện nghiên cứu và tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Điểm nghẽn cuối cùng là sự lỏng lẻo trong liên kết giữa khu vực doanh nghiệp nhà nước, tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.
Đại diện các DN tham dự hội nghị
Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực
Để tháo gỡ khó khăn, cơ quan quản lý kiến nghị rà soát, sửa đổi quy định đầu tư, đất đai, thuế và số hóa toàn diện thủ tục hành chính để doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần. Hành lang pháp lý cần hoàn thiện theo hướng cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng và mở rộng tài sản bảo đảm đối với động sản, hàng tồn kho. Cùng với đó là yêu cầu thiết lập cơ chế thanh toán đúng hạn cho dự án đầu tư công, hoàn thuế và thống nhất tiêu chuẩn kiểm tra chuyên ngành nhằm giảm chi phí tuân thủ.
Về định hướng phát triển, doanh nghiệp nhà nước được yêu cầu tập trung vào các ngành nền tảng và công nghiệp chiến lược. Khu vực tư nhân cần được bình đẳng tiếp cận nguồn lực, hỗ trợ quản trị và phát triển mô hình doanh nghiệp một người. Khu vực FDI sẽ chuyển trọng tâm thu hút sang công nghệ cao, năng lượng sạch và gắn với cam kết chuyển giao công nghệ. Bộ Tài chính cũng đề xuất xây dựng cơ chế liên kết chuỗi đo lường được giữa ba khu vực doanh nghiệp trong các lĩnh vực trọng điểm như hạ tầng số, logistics, năng lượng và nông nghiệp công nghệ cao.
Thanh Trúc (Theo Thông tin Chính phủ)